Lees voor
- Home
- | Weblog van Bert Middel
- | Stakende stemmen
Stakende stemmen
Een gemeenteraad moet besluiten nemen. Daarvoor is hij gekozen. Voorstellen worden na stemming aangenomen of verworpen. Maar soms lukt dat niet, bijvoorbeeld wanneer er evenveel voor- als tegenstemmers bij een bepaald voorstel zijn. Dan staken de stemmen, zoals we in onze gemeente al een paar keer meegemaakt hebben.
In de wet is geregeld dat het aantal leden van een gemeenteraad oneven is. Dit betekent dat er bij voltalligheid altijd besluiten kunnen worden genomen. Immers, bij een oneven aantal stemmen is er altijd een meerderheid voor of tegen, hoe miniem die meerderheid ook kan zijn. Raadsleden zijn voor of tegen, zij kunnen zich niet van stemming onthouden. Hooguit weglopen van de stemming, zoals hier en daar wel eens gebeurt. Wanneer daar geen gerechtvaardigde reden voor is – bijvoorbeeld omdat een raadslid niet over een persoonlijk belang wil of kan meebeslissen – is dit een op zijn minst opmerkelijke handelwijze. Ik heb het bij ons nog niet mee hoeven te maken.
De afgelopen weken gebeurde er bij de stemmingen in de gemeenteraad iets wat niet alledaags is. Het College van B&W stelde in januari de raad voor om af te zien van mogelijke windmolenparken binnen onze gemeentegrenzen. De PvdA-fractie wilde echter de mogelijkheid van een windmolenpark in het gebied 'De Haven' open houden. Met als belangrijkste argument om ook op eigen grondgebied zelf bij te dragen aan milieuvriendelijke energiewinning. Zij kreeg hiervoor de steun van de fracties van SP, GroenLinks, FNP en Petra Kramer. Deze fracties hebben samen een nipte meerderheid in de raad, namelijk 16 van de 31 zetels.
Voor de stemming bleek dat twee leden van de PvdA-fractie afwezig waren. Het eigen voorstel zou dus met 15 tegen 14 stemmen verworpen worden. Daarop werd een ziek PvdA-raadslid alsnog vanuit zijn huis naar de raadzaal ontboden. De andere kon niet worden opgetrommeld, omdat hij met vakantie was. Bij de besluitvorming staakten de stemmen met 15 tegen 15. Volgens de regels betekent dit dat het voorstel niet is aangenomen, maar evenmin verworpen. Er moet dan in een volgende raadsvergadering opnieuw over het voorstel gestemd worden. Wanneer de stemmen dan weer staken – weer onbeslist dus – is het voorstel definitief niet aangenomen. En daarmee feitelijk verworpen en dus van tafel.
In de raadsvergadering van deze week zou er dus weer over het voorstel gestemd worden. Maar opnieuw was er een – ander – PvdA-raadslid door persoonlijke omstandigheden afwezig. Dit betekende dat bij herstemming er weer een gelijkspel zou volgen – 15 tegen 15 – waarmee het voorstel voor een mogelijk windmolenpark definitief afgevoerd zou worden.
Om dit te voorkomen werd bij de vaststelling van de agenda een voorstel ingediend om het betreffende punt niet deze keer, maar op een volgende keer te behandelen. Er zou dan dus niet opnieuw over het PvdA-voorstel gestemd hoeven te worden, zodat het deze keer ook niet verworpen zou worden. Een procedureel hanteren van de bestaande regels, overigens niet door de PvdA zelf ingebracht, maar door de FNP.
Een ieder doorzag de beweegreden achter dit ordevoorstel. Bij de stemming erover staakten zoals verwacht de stemmen. Het ordevoorstel om het betreffende agendapunt af te voeren, was dus niet aangenomen. Op een volgende raadsvergadering zou opnieuw eerst over het ordevoorstel gestemd moeten worden. Waarmee het praktisch gezien dus wel was aangenomen. De indiener van het voorstel kreeg zijn zin. Zij het via een merkwaardige paradox: een voorstel wordt formeel gezien niet aangenomen, terwijl het uiteindelijke resultaat van de stemming daar wel op neerkomt.
Op een volgende raadsvergadering moet dus eerst weer over het ordevoorstel gesproken worden. Blijft het betreffende punt wel of niet op de raadsagenda staan? Wanneer iedereen aanwezig is, zou er normaal gesproken geen reden zijn om het punt af te voeren. Maar als de stemmen weer staken, is het ordevoorstel niet aangenomen en kan vervolgens gewoon over het PvdA-voorstel over de windmolens gestemd worden. Als dan ook weer de stemmen staken, is ook dat voorstel definitief niet aangenomen. En dus van tafel.
De burgemeester mag als raadsvoorzitter niet meestemmen. Hij moet er voor waken dat de besluitvorming zuiver, transparant en volgens de regels geschiedt. Maar omdat toepassing van deze regels wel eens verwarrend over kan komen, geef ik in deze weblog aan wat er zoal kan gebeuren wanneer de besluitvorming in eerste instantie onbeslist is. Ook dat is transparantie.
Met deze op zich bijzondere casuïstiek wordt aangetoond dat je met gebruikmaking van de reglementen ook (gemeente-)politiek kunt bedrijven. Ik onthoud me daarbij van een oordeel. Dat is namelijk in de eerste plaats aan de raad zelf voorbehouden. Waarbij iedereen er gelukkig van mag denken wat hij of zij wil.
Het eerstvolgende weblog van Bert Middel verschijnt op 20 februari.
Eerste Vorige 57/95 Volgende Laatste
