- Home
- | Weblog van Bert Middel
- | Vrijstaat Drachten
Vrijstaat Drachten
Nu ik alweer een tijdje in Drachten en omgeving rondloop, valt me meer en meer de bijzondere positie van onze gemeente op. We zijn hier blijkbaar toch een beetje anders dan elders. Niet beter, ook niet slechter, maar gewoon een beetje anders. Misschien ligt het aan de mentaliteit en levenswijze in de Friese Wouden, waarvan Drachten het centrum is. Aanpakken, rechtlijnig, niet zeuren, een beetje tegendraads, eigenwijs, behoorlijk vrijgevochten, niet afhankelijk willen zijn van anderen en zeer gesteld op de vrijheid om het vooral op je eigen manier te doen.
Daarbij doet het er eigenlijk niet toe tot welke van de twee grote bevolkingsblokken men al dan niet behoort. Deze blokken werken dan ook wonderwel goed samen. Gereformeerd of rood, het maakt weinig uit. Het verschil is vooral historisch bepaald. Zo is het ene dorp traditioneel rood gekleurd, terwijl het andere – dat op slechts anderhalve kilometer afstand ligt – vooral gereformeerd is. De volksaard is er eigenlijk min of meer hetzelfde. Kortom, hier heerst de mentaliteit van de Wâldpyk.
Dit is natuurlijk een grove generalisatie, maar daarmee toch niet minder waar. De eerste boekjes die tot nu toe zijn verschenen in de reeks '1000 jaar Friese Wouden' bevestigen dit beeld. Ook de Friese hoogleraar Jan Douwe van der Ploeg heeft bij de presentatie van deze reeks in het 'Museum van Smallingerland' onze bevolking in deze geest getypeerd.
Wij maken weliswaar deel uit van Friesland, maar toch ook niet helemaal. Velen spreken bij ons Fries en hechten aan de Friese cultuur, maar toch zijn we anders dan de 'water-Friezen' of de 'klei-Friezen'.
Drachten is in tal van opzichten meer georiënteerd op de stad Groningen dan op de Friese hoofdstad Leeuwarden, zonder daarmee 'Grinslands' te willen zijn. Drachten en de omliggende dorpen staan meer op zichzelf, wat trouwens ook geldt voor dorpen in enkele van onze buurgemeenten. Harkema is een goed voorbeeld, Nijbeets ook en wat verderop Twijzelerheide, Tijnje en Zwaagwesteinde. En er zijn meer.
Ik merk de bijzondere positie van onze gemeente ook in het bestuurlijke verkeer in Noord-Nederland. We worden toch een beetje anders bekeken. Nu eens met enige instemming, dan weer met onverholen irritatie. Het geeft niet, het hoort erbij.
We hebben hier niet zo veel met al te knellende kaders. We zoeken graag onze eigen weg. Waar het kan met anderen, waar het moet alleen.
Soms denk ik wel eens dat we een soort vrijstaat vormen. Los van provinciegrenzen, los van allerlei bestuurlijke drukte, gewoon in het centrum van Noord-Nederland. De Vrijstaat Drachten. Eerlijk gezegd vind ik het nog niet eens zo gekke gedachte.
Eerste Vorige 17/95 Volgende Laatste
Reacties
- Aly (17-02-2008 14:45)Achte Boargemaster, Hjirby de Wâldsang fan Harmen S. Sytstra (1817-1862) foar jo, foaral it lêste kûplet noch mar ris goed lêze, soe'k sa sizze. Vrijstaat Drachten in het centrum van Noord-Nederland, hat neat, is neat en sil ek nea wat wat wurde. Gemeente Smellingerlân yn de Wâlden fan Fryslân, is unyk, spesjaal en bysûnder. Dat is al wat en doch dêr dus wat mei! WÂLDSANG Moai sûnder wjergea binne de wâlden: Smûk skaadzjend beamtegrien oeral yn 't rûn, Blier laitsjend boulân, tierige greiden, Sjongende fûgels, sânich de grûn. Maaimoanne pronkseal binne de wâlden, 't Hôf klaaid yn bloeiselwyt, geal sjongt en slacht, Kijkes yn 't miedlân rinne te weidzjen, 't Noat weag't it fjild oer, swiid is de pracht. Nocht oars sa nearne jouwe de wâlden, Oerfloedich libbensswiet, sûnheid en tier, Foarjiers en simmers, hjersttiids en winters, Fjildwille en húsfreugd, troch 't hiele jier. Fryske bewenners habbe de wâlden: Hja libje froed en from, sljucht binn' se en rjucht, Eang fan útwrydskens, gol en ienfâldich, Altyd deselde, wêr't men se sjucht. WOUDZANG vert. Marten Sikkema Mooi zonder weerga zijn onze Wouden: Schaduwend lover alom in 't rond, Blijlachend bouwland, grazige weiden, Zingende vogels, zandig de grond. Meimaandse pronkzaal zijn onze Wouden, 't Hof vol van bloesemwit, nachtegaal zingt, Koetjes in 't weiland lopen te grazen, 't Graan wuift op velden, alles hier blinkt. Vreugde als nergens geven de Wouden, Fleur en gezondheid, welvaart en kracht, Voorjaar en zomer, najaar en winter, Veldlust en huisvreugd, schoonheid en pracht. Friese bewoners hebben de Wouden: Zij leven recht en slecht, blij en bemind, Wars van vertoon, immer gul en eenvoudig, Altijd dezelfden, waar men hen vindt.

