- Home
- | Weblog van Bert Middel
- | Drachten aan het spoor!
Drachten aan het spoor!
Ik ben net oud genoeg om de vroegere ‘Drachtster tram’ nog te kennen. En dus de goederenlijn tussen Drachten en Groningen, dwars door het Westerkwartier. Toen deze lijn werd opgeheven, klonk de roep om een spoorverbinding met Drachten luider. Er wordt nu al zo’n dertig jaar over gesproken. Nog steeds zonder concreet resultaat.
Drachten is met 45.000 inwoners verreweg de grootste plaats in ons land zonder een eigen spoorstation. We moeten het doen met de NS-stations in Groningen en Heerenveen, een (snelle) busvoorziening en het gemotoriseerde zakelijke en privé-vervoer. Merkwaardig, want Drachten ligt op een strategisch knooppunt, middenin Noord-Nederland.
Voor de verdere economische ontwikkeling van onze regio is een optimale infrastructuur van het grootste belang. We liggen aan de A7, aan de dubbele Waldwei naar Leeuwarden en de helaas nog niet dubbele N381 naar Emmen, we hebben vergunning om een vliegveld te gebruiken, we liggen met onze havens aan open water, maar we zitten nog steeds niet aan het spoor. Terwijl aansluiting op het landelijke en internationale goederenrailnet van het grootste belang is. Terwijl er ook met name tussen Drachten en Groningen veel personenverkeer is. De enige dagelijkse file in Noord-Nederland staat voor het Julianaplein in Groningen. ’s Ochtends vanuit de richting Drachten, ’s avonds omgekeerd. Deze files worden steeds langer.
De discussie over een snelle spoorverbinding tussen de Randstad en het Noorden – via Drachten – loopt al meer dan vijfentwintig jaar. Door achtereenvolgende kabinetten is – ongeacht hun politieke kleur – van alles en nog wat beloofd. Erkend werd dat de economische achterstand van het Noorden met een snelle spoorverbinding deels kon worden ingelopen. Maar als het om daden ging, werd het lastiger. Dan was opeens de investering te fors, zou de exploitatie onrendabel zijn en daarbij het economische rendement te beperkt. Althans, volgens randstedelijke rekenaars die door het ene na het andere ‘Randstadkabinet’ werden ingehuurd om als ‘his masters voice’ te fungeren. De cijfers die het Noorden zelf presenteerde zagen er realistischer en dus heel anders uit.
Intussen werd de discussie ook nog beïnvloed door de zogeheten magneetzweefbaan. De noordelijke provincies en ook de gemeente Smallingerland beschouwden deze jarenlang – voor mijn tijd – als de meest ideale variant van een snelle spoorverbinding. Inmiddels is deze vervangen door een snelle verbinding op ‘gewoon’ spoor. De magneetzweefbaan is nu definitief buiten beeld.
Nu heeft het kabinet besloten dat er geen Zuiderzeelijn komt. De Tweede Kamer gaat er donderdag nog over praten en het Noorden staat nog steeds unaniem achter de komst van een snelle treinverbinding. Misschien dat rechtvaardigheid en gezond verstand alsnog winnen van onbetrouwbaarheid en dan komt er een snelle trein. In het andere geval zal het Noorden gecompenseerd – ofwel afgekocht – worden met een pot geld. Het Noorden moet in dat geval deze pot zelf kunnen verdelen. Daar hebben we helemaal geen bemoeizucht vanuit Den Haag voor nodig.
Wanneer het zover komt, liggen de alternatieve plannen al klaar. Een daarvan is een spoorlijn tussen Heerenveen en Groningen, die natuurlijk op het station Drachten stopt. Deze lijn is financieel haalbaar – al dan niet met medewerking van marktpartijen – en sluit Drachten aan op het landelijke railnet. Het ligt ook voor de hand om vooral deze spoorlijn aan te leggen. Immers, de pot met geld is bedoeld ter compensatie van een spoorlijn die de rijksoverheid bij nader inzien zelf niet aanlegt. Dan moet het Noorden het dus maar zelf doen.
Daarmee is dan meteen ook een traject van de toekomstige Zuiderzeelijn aangelegd. Want die lijn komt er ooit. Nu ligt er al een verbinding tussen Schiphol en Lelystad en straks dus ook tussen Groningen en Heerenveen. Rest het traject Heerenveen-Lelystad, dat later kan worden aangelegd.
Tenslotte nog een persoonlijke noot. Hoewel alle politieke richtingen tot nu toe het Noorden in de kou laten staan door geen snelle trein te willen, doet de opstelling van de Partij van de Arbeid mij het meeste pijn. Ik ben al ‘levenslang’ en in volle overtuiging lid van de PvdA en ik zal dat ook wel altijd blijven. Sinds mijn zeventiende ben ik op velerlei fronten actief geweest in deze partij. En ook namens deze partij, als gemeenteraadslid, Statenlid, Eerste- en Tweede Kamerlid. Daarnaast ben ik op en top ‘noorderling’: geboren en getogen in Groningen, ruim twintig jaar gewoond en gewerkt in Drenthe en sinds acht jaar in Fryslân.
Als er nu één regio in ons land een sociaal-democratische traditie kent, is dat wel het Noorden des lands. Hier ligt de bakermat van het socialisme in Nederland. In Groningen en Drenthe is de PvdA bij alle verkiezingen altijd de grootste partij, in Fryslân bijna (nek aan nek met het CDA). Dit zou juist de PvdA ervan moeten overtuigen haar meest trouwe achterban op dit punt niet in steek te laten.
Maar ja, loyaliteit komt vaak van slechts één kant. In de Randstad wonen nu eenmaal meer kiezers dan in het Noorden. Ook al zijn die veel minder verbonden met de sociaal-democratie.
Eerste Vorige 9/95 Volgende Laatste
Reacties
- Wim Hiemstra (29-03-2011 13:25)Aangezien de Hanzelijn al bijna klaar is (lijn Zwolle-Lelystad) acht ik de kans nu kleiner dat de lijn Heerenveen-Lelystad er ooit komt. Maar goed, neemt niet weg dat de lijn Groningen-Heerenveen (met tussenstops in Leek, Drachten en Gorredijk) er wel zou moeten komen.
- g.a.van Exel (04-03-2011 23:02)Geachte burgemeester Middel, Hoe groot schat u de kans op Drachten a.h.spoor?En op welke termijn?Het tracee dat H'veen uittekent loopt precies over mijn woning aan de Leeuwarderstraatweg 65 in Heerenveen.Vandaar mijn interesse. Vriendelijk groetend,Gerard van Exel
- Geert Limburg (06-12-2007 17:21)Door de kosten-batenanalyse komt de ZZL er nu misschien niet. Het lijkt wel of het noorden zich nu al bij deze beslissing neer legt. Dat Drachten niet aan het spoor ligt is een apert gebrek aan de infrastructuur van het noorden, die door decennia lange grove verwaarlozing van de belangen van het noorden door de rijksoverheid is ontstaan. Bij het herstellen van die buitengewoon achterstand in de infrastructuur mag de kosten-baten-analyse volgens mij hoogstens een ondergeschikte rol spelen. En de analyses zijn meestal ook nog erg onbetrouwbaar. Dat komt b.v. schrijnend naar voren bij de achterstand die de spoorlijn Leeuwarden-Groningen nu ineens blijkt te hebben. Als men steeds naar de rekenkundigen zou hebben geluisterd hadden we nu aan de Haarlemmermeer en de Beemster prachtige meren gehad en zou de Afsluitdijk ook nooit zijn ontstaan. Op het gebied van infrastructuur is soms wat lef nodig. De Drachtstervaart is destijds ook gedempt op grond van een achteraf beschouwd verkeerde kosten-batenanalyse!
- P. Deauville (30-11-2007 14:39)Het lijkt er (sinds 30/11) op dat we voor steun bij de VVD en SP moeten zijn. De coalitie heeft het Noorden al afgeschreven, die kicken op een magneettrein in de Randstad, die bovendien gratis zou zijn. Hoe naief ben je dan?
- Riemer Jansma (28-11-2007 09:04)Geachte heer Middel, hoe kan het dat ik Drachten zo weinig in de media zie als het gaat om de ZZL? Ook ten aanzien van het Arriva plan hoor niets van de gemeente Smallingerland. Het is altijd Groningen die zich hard maakt voor de zaak, maar ook Drachten heeft er veel belang bij dat de ZZL snel wordt aangelegd of in ieder geval de lijn Groningen Heerenveen. Ik zou graag zien dat Drachten wat meer met Groningen optrekt en dat dit ook zichtbaar wordt. Wellicht dat u als Groninger het met me eens bent en u al veel activiteitn op dit vlak onderneemt. Maar dit gebeurt dan achter de schermen. Hoe dan ook, wens ik u en Smallingerland succes met de lobby.
- Hans Roelofs, eindredacteur Pluskrant (27-11-2007 11:46)Natuurlijk moet die spoorlijn Groningen-Heerenveen er zo spoedig mogelijk komen. De argumenten voor zo'n lijn zal ik niet nog eens te herhalen. Toch moet me iets van het hart. Dhr Middel voelt zich gepiepeld door zijn eigen partij. Dezelfde gevoelens heb ik t.o.v. de gemeente Smallingerland. Bijna twintig jaar heeft een groepje senioren wekelijks een redactiepagina verzorgd voor senioren. Hiervoor maakten we vele jaren gebruik van de vrijdageditie van de Drachtster Courant. Inmiddels heeft de Dr. Crt zich teruggetrokken en is Breeduit, een uitgave onder auspicien van de gemeente, hiervoor in de plaats gekomen. Op ons verzoek om wekelijks een pluskrant in Breeduit te verzorgen is nooit gereageerd. Dankzij de welwillende medewerking van uitgeverij Hoekstra, hebben we inmiddels weer een pagina per maand. We willen als senioren graag serieus genomen worden. Bent u het daar mee eens, geef ons dan de wekelijkse pagina terug.
- Gerard Grootsma (26-11-2007 08:11)Ik ben het geheel met dhr. Middel eens. Ik blijf voorstander van de ZZL maar als dit nu echt niet lijkt te lukken dan zullen we als noord Nederland in ieder geval ons moeten inzetten voor Groningen Heerenveen met een station in Drachten. En inderdaad hebben we dan een deel ven de ZZL gerealiseerd, want ook ik ben er van overtuigd dat ooit de gehele ZZL er zal liggen...
- Reimer van Ruiten (24-11-2007 15:00)AFSPRAAK IS AFSPRAAK ! Als het dan nu zo is dat dit kabinet een ZZL niet haalbaar vind ,dan is het nog steeds zo dat de 2,7 Miljard compensatie ,volgens afspraak,toebehoort aan het Noorden! Minister Eurlings mag dan onder druk staan om een deel van deze compensatie elders in Nederland te gebruiken maar Afspraak is Afspraak! Mocht ook deze afspraak door het kabinet niet worden nagekomen dan mag ,wat mij betreft, dit kabinet naar huis!! Alle redenen om als "Het Noorden" nu op onze "strepen" te staan en te zorgen dat we o.a.Drachten aan het spoor krijgen!
- Bernard Mobron (23-11-2007 12:11)Wellicht zijn we hier in het noorden gewend regelmatig buiten de bekende pot te piesen. Misschien waren er in andere provincies al lang acties gevoerd. Hoeveel procent van de rijksinkomsten komen uit de baten van de in het noorden gelegen gasbel? De landelijke politiek vervreemd zich meer en meer van mij als burger. Ik heb begrepen dat slechts een gedeelte van het geoormerkte geld naar het noorden gaat en de rest naar de randstad. Ik heb te weinig politieke kennis om te weten of er voldoende geld beschikbaar is voor een spoorlijn Heerenveen-Drachten-Groningen en of provincies gemachtigd zijn deze aan te leggen. In elk geval hoop ik dat de lijn er zeer snel komt.

