Drank en drugs

Er zijn een paar dingen waar ik me niet alleen als persoon maar ook als burgemeester behoorlijk over kan opwinden. Drank en drugs horen daarbij. En dan ook vooral de dubbele moraal die daarom heen hangt. En niet te vergeten de schijnheiligheid.

Eerst de drank. Alcohol dus. Zelf heb ik er niets mee en ook nooit gehad. Zei de socialistische voorman Domela Nieuwenhuis al niet meer dan honderd jaar geleden: “Denkende arbeiders drinken niet, drinkende arbeiders denken niet ?” Deze opmerking moet je natuurlijk in haar tijd zien, maar de essentie ervan staat nog altijd recht overeind.
Nergens wordt door de jeugd zoveel gezopen als in Nederland. En in Friesland – zeker ook in onze gemeente – kunnen ze er ook wat van. De cijfers van drankmisbruik onder jongeren zijn zo schrikbarend, dat ik ze hier niet eens wil noemen. En dan laten we de maatschappelijke en persoonlijke (gezondheids-)schade vanwege overmatig alcoholgebruik nog buiten beschouwing.

Natuurlijk begrijp ik ook wel dat een pilsje, een glas wijn of een borreltje op zijn tijd gezellig kan zijn. Wanneer je het niet kunt laten, moet je het maar doen, zou ik willen zeggen, zolang je daarna maar niet achter het stuur kruipt. Doe je dat wel, dan mag wat mij betreft het rijbewijs voorgoed ingeleverd worden. Maar goed, ik ga niet over de onafhankelijke rechtspraak en dat is misschien maar beter ook. Trouwens: in de zeventien jaar waarin ik als medewetgever deel uitmaakte van ons parlement, was er geen politieke meerderheid voor een keiharde aanpak van alcoholgebruik in het verkeer. Evenmin voor een fors terugdringen van de alcoholverkoop. Helaas. De alcohollobby in Den Haag en Brussel was en is uitermate effectief. Men slaagde er zelfs in een minister – Johan Remkes, die ook nog eens over ‘law and order’ ging – te strikken voor het voorzitterschap van het jenevergenootschap. Heel ludiek, maar ik kon er niet om lachen.

Bijna de helft van dood en zwaar letsel in het verkeer, bijna al het huiselijk geweld en daaraan gepaard gaande mishandelingen, bijna alle opstootjes, vernielingen en vechtpartijen in het uitgaansgebied hebben met overmatig alcoholgebruik te maken. En toch is alcohol maatschappelijk volledig geaccepteerd. Het is niet alleen gezellig, maar ook stoer om alcohol, vooral veel alcohol te drinken. Dan hoor je er pas echt bij. Op verjaardagen, op feesten en partijen, in de disco en in het café, in de derde helft in de sportkantines, in de vele keten die over Friesland verspreid zijn en zelfs op straat. Feesten lijkt synoniem met zuipen. Je drinkt bier niet meer per glas, maar inmiddels per krat.
Een paar weken geleden moest een jongen van 15 jaar uit een van de dorpen in onze gemeente met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis worden opgenomen. Na het naar binnen werken van ettelijke tientallen glazen bier raakte hij in coma. Heel stoer dus. De organisatie van het festijn waar dit gebeurde had niet alleen alcohol verstrekt aan een kind van onder de zestien, maar ook nog tot ruim een uur na afloop gewoon doorgetapt. Die kan in de toekomst een nieuwe gemeentelijke vergunning wel vergeten, maar veel meer kan ik er als burgemeester helaas niet aan doen.

Wat kan ik dan nog wel? Bijvoorbeeld het toezien op het alcoholverbod op straat. In onze gemeente mag in de openbare ruimte – dus op straat –  geen alcohol worden gedronken. Doe je dat wel, dan ga je op de bon. Steeds meer jongeren gaan zich ‘indrinken’ voordat ze naar de disco gaan. Dat is goedkoper – een flesje bier uit de supermarkt kost een fractie van een pilsje in de disco – en ze menen dat ze zo alvast in de stemming komen. Omdat de politie en de toezichthouders vooral het centrum in de gaten houden, zie je dat dit ‘indrinken’ zich verplaatst naar parken en buitenwijken. Daar mag het trouwens ook niet.
Aan alcoholgebruik in de privé-kring kan ik helaas niets doen. Dus ook niet tegen de keten en caravans die her en der op het erf bij een woning staan en waarin veel te jonge kinderen zich het leplazarus zuipen. Hier ligt een verantwoordelijkheid voor de ouders, maar niet zelden zuipen die vrolijk mee.

Winkels mogen geen alcohol verkopen aan kinderen beneden de zestien, maar er zijn altijd wel anderen die dit dan wel even voor hen doen. Horeca-instellingen en sportkantines moeten aan allerlei voorwaarden voldoen om drank te mogen schenken. De gemeente ziet hier strikt op toe. De horeca op de Kaden in Drachten wordt er wel eens chagrijnig van. Tot nu toe gaat dit telkens wel weer over, maar toch. Ik realiseer me heel goed dat de horeca slechts 15% van de totale alcoholverkoop voor haar rekening neemt. Maar ook daar gaat zo nu en dan wel eens mis.
Vandaar dat ik me heb voorgenomen dat kinderen onder de zestien de disco’s en cafés niet meer binnenkomen. De meeste horecaondernemers willen ook helemaal geen kinderen in hun zaak en zien er streng op toe dat – indien ze er toch zijn – er geen alcohol aan hen verstekt wordt. Dit neemt niet weg dat er via via altijd aan drank gekomen kan worden. Voor het uitgaan, tijdens het uitgaan en na afloop. Vandaar dat ik uitermate scherp ben op de zogeheten ‘scholenfeesten’ voor benedenzestienjarigen, die op zich niets met scholen te maken hebben.
Natuurlijk begrijp ik wel dat disco’s hun klanten van de toekomst willen laten kennismaken met de uitgaansmogelijkheden, maar wat mij betreft kan dit ook via discoavonden die wat vroeger beginnen, dan ook eerder eindigen, waar geen vermenging is met oudere discogangers en waar dus alleen maar fris wordt geschonken. Als kinderen dit niet zien zitten blijven ze maar thuis. Totdat ze zestien zijn. Dan mogen ze.

Een paar weken geleden kreeg ik twee verontruste moeders uit Ureterp op bezoek, Mirjam Loonen en Hannie Gorter. Zij zijn inmiddels zeer bekend geworden dankzij hun landelijke actie om de sluitingstijden van de cafés en disco’s te vervroegen. Daarmee hopen ze te bereiken dat jongeren zich niet eerst stevig gaan ‘indrinken’ voordat ze uitgaan, waarna ze ook eerder weer thuis kunnen komen. Nu begint het uitgaan pas om een uur of een ’s nachts, om door te gaan tot vier of vijf uur. Of nog later.
Ik vind de actie van de beide moeders sympathiek. Ze hebben her en der ook veel steun toegezegd gekregen. Ook van gemeenten die zeggen het met hen eens te zijn, maar die daar niet de consequentie aan verbinden om de sluitingstijden te vervroegen. Het gevaar van symboolpolitiek en lippendienst bewijzen is dan ook levensgroot.

Zelf had ik al eerder heel serieus overwogen om de sluitingstijden in Drachten fors te vervroegen. Na overleg met andere noordelijke gemeenten en met onze eigen horeca heb ik daarvan afgezien. Om verschillende redenen. Om enkele te noemen: het ‘indrinken’ zal vervangen worden door ‘nadrinken’. Zolang niet alle gemeenten in het Noorden dezelfde aanpak willen kiezen is vervroegde sluiting zinloos. Men gaat dan van Drachten naar Gorredijk, Marum, Groningen of Leeuwarden. Met alle verplaatsingsproblemen die daarmee samenhangen. Vroegere sluiting betekent ook dat er meteen na sluitingstijd zeer veel mensen op de Kaden rondhangen, in afwachting op taxi’s die dan overbezet zijn. Iedereen wil op hetzelfde tijdstip vertrekken. En soms zijn er op de Kaden in het weekend enkele duizenden horecabezoekers. En ook omdat de Drachtster horeca bereid bleek mee te werken aan gerichte veiligheidszorg in en rond het centrum, wilde ik hen daarvoor niet ‘belonen’ met het tegen hun zin vervroegen van de sluitingstijden.
Al met al kun je rustig stellen dat het probleem niet zozeer bij de horeca ligt, als wel bij degenen die teveel drinken en niet zelden vooral ook bij hun ouders die niet in staat of bereid zijn om dit te voorkomen of er iets tegen te ondernemen.

Een ander fors probleem wordt veroorzaakt door drugs. In Drachten wordt het steeds zorgelijker. Niet alleen vanwege de pillen als XTC, die in combinatie met alcohol mensen volledig door het lint laten gaan. Ook het gebruik van softdrugs baart steeds meer zorgen.

Voor alle duidelijkheid, ik beschouw het alcoholmisbruik als een groter en ernstiger probleem dan het gebruik van softdrugs. Softdrugs vind ik trouwens ook helemaal niks, maar je moet er niet spastisch over doen als iemand af en toe even aan een joint wil trekken. Volwassenen hebben hun eigen verantwoordelijkheid.
Vandaar dat het dan ook een goede zaak is dat in Drachten twee ‘coffeeshops’ worden gedoogd. Zo reguleer je toch het verstrekken en de verkoop van softdrugs, kun je de kwaliteit beter in de gaten houden, vermijd je een criminele verkoop in te grote hoeveelheden, kun je voorkomen dat het spul wordt vermengd met verslavende harddrugs (het ‘pushen’) en hou je het al met al een beetje relaxed. Wij hebben geen problemen met onze coffeeshops.

Maar waar softdrugs via de voordeur worden verkocht, moeten ze aan de achterdeur worden ingekocht. Het kweken van softdrugs – via hennepplanten – is strikt verboden, tenzij het om kleine hoeveelheden voor eigen gebruik gaat. En dit is ongelooflijk jammer. En ook heel dom.

Zolang er vraag is naar softdrugs – het verbieden daarvan is volstrekt zinloos – moet er ook worden geleverd. Dit gebeurt illegaal, via het criminele circuit. Ook in Drachten worden steeds meer hennepplantages, op zolders, in schuren en garages en soms ook op slaapkamers, door de politie opgerold. Daarbij gaat het om grote hoeveelheden, waarin veel zwart geld omgaat. Niet zelden zijn er wijdvertakte bendes bij betrokken, die zich ook bezighouden met andere lucratieve zaken die het daglicht niet kunnen verdragen.
Van de politie krijg ik signalen dat deze illegaal verbouwde softdrugs steeds sterker en daarmee ook schadelijker worden. Niet alleen is het effect bij gebruik zeer heftig – je bent wel even helemaal van de wereld – maar ook wordt het grijze gebied tussen soft- en harddrugs betreden. De kwaliteit is dusdanig dat eigenlijk al van harddrugs gesproken kan worden. Een levensgevaarlijke ontwikkeling. Zoals bekend werken harddrugs altijd verslavend en gaat het gebruik ervan hand in hand met criminaliteit en gezondheidsproblemen. Van harddrugs heb je steeds meer nodig en de prijzen zijn hoog. Zelfs met een bovenmodaal inkomen valt dit niet te behappen.

Kortom, alles pleit ervoor niet alleen de verkoop van softdrugs te gedogen, maar ook de productie en inkoop ervan. We kunnen deze dan uit het criminele circuit halen, controleren op kwaliteit en gezondheidseffecten en daarnaast ook de prijs drukken. Maar dit wordt van hogerhand niet toegestaan. Dom en onbegrijpelijk wanneer je je gezond verstand gebruikt. Waar alcoholproducenten het predikaat ‘koninklijk’ verwerven, terwijl ze toch mede debet zijn aan een immense maatschappelijke en persoonlijke schade, wordt de verbouw van hennep overgelaten aan het criminele circuit. En nogmaals, alcohol is schadelijker en kost de gemeenschap veel meer dan softdrugs. Wel gedogen dat wiet wordt verkocht, maar niet willen inzien dat het dan ook kwalitatief goed is en op een fatsoenlijke wijze ingekocht moet kunnen worden. Zoiets kun je gerust hypocriet noemen.

Ik pleit al jarenlang voor het gedogen en liever nog het legaliseren van softdrugs. Niet omdat ik een voorstander van het gebruik ervan ben, maar juist om de risico’s van dit gebruik te beperken. Want gebruikt wordt het toch, dat valt niet te voorkomen of te bestrijden. En verder kan met het legaliseren de criminaliteit, waarin gouden bergen worden verdiend, terug worden gedrongen.
Maar het zal voorlopig zeker niet lukken. Ook het christelijk-sociale kabinet dat ons momenteel regeert, is liever ziende blind en horende doof. De beide christelijke regeringspartijen zijn traditiegetrouw tegen elke vorm van legaliseren, ondanks oproepen daartoe uit hun eigen kring, zoals die van mijn collega Gert Leers van Maastricht. Ik steun hem van harte. En ook de PvdA lijdt hier aan koudwatervrees. Deze partij heeft blijkbaar het lef niet om de hypocrisie rond het softdruggebruik te doorbreken.

En dus modderen we nog wel even door. We geven daarbij ongewild ruim baan aan de criminaliteit. Immers, des te meer illegale plantages door de politie worden opgerold, des te hoger wordt de prijs. En daarmee dus ook de verdiensten van de grote bendes die buiten schot weten te blijven. Daarnaast wordt het spul steeds gevaarlijker voor de gebruikers. En zo bereik je precies het tegengestelde van wat je zegt te beogen. En daar kan ik me dan ook behoorlijk aan ergeren.

Eerste Vorige 7/95 Volgende Laatste

Terug naar weblog

Reacties

• Frank Brand (11-01-2008 01:34)
  Goed verhaal. Drank- en drugmisbruik bij jeugd wordt mijnsinziens veroorzaakt door de combinatie van 'mijn zoon/dochter doet dat niet' gepredikt door, ja zelfs goedwillende ouders hebben soms oogkleppen en de foute vrienden kiezen. Bij meer kinderen in gezin is volgens mij de oudste veelal degene die de fout ingaat. Im mijn familie en bij anderen dit zien gebeuren. Dit zal nooit overgaan. Groet Geboren en getogen in Drachten, nu wonend in Veendam

Terug naar weblog

Naam
Email
Reactie

Opsturen

naar boven